Anioł w białym garniturze

        15. Już sobie przypomniałam

        Dopiero po dłuższej chwili wycofuje dłoń. Powoli, nie gwałtownie, ale zdecydowanie. Palce wysuwają się spod moich jak woda spływająca z dłoni. Spuszcza wzrok, rumieniec wpełza jej na policzki.

        – Chyba już sobie pójdę – mówi cicho, zbierając się w sobie. – Co ludzie powiedzą? Chyba nie powinnam tak tutaj z tobą rozmawiać. Nie znam cię. Nie wiem, kim jesteś. Mówisz jakoś dziwnie i zachowujesz się dziwnie.

        Zatrzymuję ją ruchem ręki – nie dotykam, tylko unoszę dłoń otwartą wewnętrzną stroną do góry, jakbym chciał powiedzieć: jeszcze chwilę.

        – Posłuchaj mnie, Elu. Masz brata Romana, prawda? Masz też młodszą siostrę Olę, która jest chora na schizofrenię. Zgadza się?

        Zastyga. Cała. Szeroko otwarte oczy, usta lekko rozchylone. Wyciera wargi chusteczką, jakby nagle poczuła, że ma na nich resztki obiadu. Potem wstaje. Powoli, sztywno, jak ktoś, kto boi się zrobić gwałtowny ruch.

        – Naprawdę już powinnam iść. Mam mnóstwo pracy. Przepraszam.

        Typowa wymówka. Klasyczna ucieczka w ostatniej chwili, kiedy czuje, że grunt zaczyna się osuwać, że coś naprawdę ważnego może właśnie wejść do jej życia i zmienić je na zawsze. Kręcę tylko głową.

        – Nieprawda. Nigdzie nie musisz iść. Nie masz dziś nic pilnego do roboty. Twoja koleżanka Grażynka bezpośrednio po pracy pojechała do domu. Jesteś sama w pokoju.

        Wydaje mi się, że nie powinnaś dziś być sama. To nie jest twój najlepszy dzień.

        Powinnaś mieć towarzystwo.

        Trafiam w dziesiątkę. Widzę to w jej oczach – nagle pojawiają się w nich iskry zadziorności, buńczuczności, czystej wojowniczości. Lśnią jak dwa małe jeziora w słońcu. Wygląda jeszcze piękniej niż przed chwilą. Jeszcze młodziej. Jeszcze bardziej uroczo i czarująco. A jednocześnie krucha jak szkło, które zaraz pęknie. Bo właśnie tego dnia, przed laty, miała pierwszy epizod. Właśnie tego dnia próbowała odebrać sobie życie. Pamiętam szpitalny korytarz, zapach dezynfekcji, jej matkę siedzącą na plastikowym krześle i powtarzającą w kółko: „dlaczego mi nic nie powiedziała”.

        – Posłuchaj, co ty o mnie wiesz?! Nic o mnie nie wiesz! Śledzisz mnie? Zostaw mnie w spokoju. Rozumiesz, zostaw mnie w spokoju! – unosi głos, aż kilka głów przy sąsiednich stolikach odwraca się w naszą stronę.

        Nie spieszę się. Kończę ostatni kęs ziemniaków. Popijam resztką kompotu, który zdążył już zupełnie wystygnąć. Wycieram usta papierową serwetką. Wstaję powoli.

        Wiem, że muszę zagrać ostrzej. Inaczej mi się wywinie. Ucieknie. Jak zawsze.

        – Oczywiście możesz teraz uciec. Uciekaj. No już. Nie będę cię gonił. Uciekaj jak zawsze, na koniec świata. Pamiętaj tylko, że przed samą sobą nie uciekniesz. Zawsze będziesz musiała sobie towarzyszyć, niezależnie od tego, gdzie będziesz. Jestem jedyną osobą, która może ci teraz pomóc.

        Poskutkowało.

        Zastyga z ręką na oparciu krzesła. Oddycha szybko, pierś unosi się i opada pod cienką bluzką w kwiatki.

        – Jesteś sam? – pyta cicho, prawie szeptem.

        Kiwam głową.

        – Masz kapuczino?

        – Mam.

        – Przyniosę jakieś ciastka.

        – Dobrze. Będę czekał.

        – Ogarnę się i do ciebie przyjdę. Już sobie przypomniałam. Pokój 307, tak?

        – Tak.

                                                                                                                                                                                        KONIEC

Anioł w białym garniturze

        14. Pod opuszkami palców

        – Nieważne – próbuję zaprowadzić jej myśli na właściwe tory. – Wierzysz w reinkarnację?

        – Żartujesz? Jestem wzorową katoliczką. Nie mogę wierzyć w reinkarnację ani w inne takie rzeczy.

        Znam ją chyba lepiej niż ona sama siebie.

        – Nie pytam, o to, na co pozwala ci twoja wiara, tylko co ty sama czujesz i myślisz na ten temat.

        Widzę, że nie ogarnia. Ma dość i nie wie, jak się z tego wywinąć.

        – Co to w ogóle za pytania? Nie chcesz chyba powiedzieć, że spotkaliśmy się w poprzednim życiu. To byłoby śmieszne. Ale wiesz co, jesteś jakiś śmieszny.

        Zapada chwila ciszy. Teraz ja nie wiem, jak mam zareagować. Ona odzywa się pierwsza:

        – Przepraszam, nie to chciałam powiedzieć. Zabawny jesteś.

        Uśmiecham się. Jest coraz milej. Mam ochotę ją pogłaskać. Doświadczam bardzo dziwnych uczuć.

        – Nic nie szkodzi, nie gniewam się. No więc wierzysz w reinkarnację, czy nie? – podejmuję temat.

        Wiem, że jej poglądy w tej dziedzinie dopiero się kształtują, ale chciałem usłyszeć to od niej.

        – Czy ja wiem? Chyba coś kiedyś na ten temat czytałam. Być może coś takiego istnieje. Nie wiem.

        W tamtej rzeczywistości, ale dopiero za dwa miesiące mam jej dać książkę „Życie po życiu” Raymonda Moody’ego oraz „Reinkarnację” Ursuli Fassbender. To na nich ukształtują się jej poglądy.

        – A wierzysz w to, że ktoś mógłby cofnąć się w czasie, aby spotkać osoby, które wcześniej kochał i aby naprawić popełnione wcześniej błędy?

Przenikliwe spojrzenie z jej strony w moje oczy mówi samo za siebie.

        – Do czego zmierzasz? Co chcesz przez to powiedzieć? Że wynalazłeś maszynę czasu i przeniosłeś się z dalekiej przyszłości, bo kiedyś dałam ci kosza?

        Balansuje na granicy zdziwienia i uśmiechu. Ma pewnie jeszcze nadzieję, że wszystko w pewnym momencie obrócę żart. Nie obracam.

        – Coś w tym rodzaju – mówię.

        Jest wyraźnie wybita z rytmu. Widać, że z jednej strony chciałaby się cofnąć, a z drugiej iść naprzód.

        – Żartujesz? Prawda?

        Patrzę na nią spokojnie, ale nie pozwalam jej uciec wzrokiem. Moja mina jest poważna. Nie chcę jej wystraszyć. Nie chcę też, aby uznawała mnie za wariata.

        – Nie, to niemożliwe. Takie rzeczy się nie zdarzają – mówi, ale sama w to nie wierzy.

        Ciągle na nią patrzę. Milczę. Słowa wydają się nagle zbyt ciężkie, zbyt kruche na to, co naprawdę chcę powiedzieć. Jej dłoń leży na blacie stolika – drobna, lekko opalona, z krótkimi, zadbanymi paznokciami i jedną małą blizną na kciuku, pamiątką po dzieciństwie, o której nigdy mi nie opowiadała, a ja i tak wiem. Bez zastanowienia, odruchowo, jakbym robił to tysiąc razy, nakrywam jej palce swoimi. Ściskam delikatnie.

        Nie mocno, nie natarczywie. Po prostu trzymam.

        Przez pierwsze sekundy ona nawet nie drgnie. Przyjmuje ten dotyk jak coś najnaturalniejszego na świecie. Jej skóra jest ciepła, miękka, lekko wilgotna od nerwowego potu. Czuję delikatny puls pod opuszkami palców – szybki, ale równy. Jakby jej ciało wiedziało coś, czego jej głowa jeszcze nie zaakceptowała.

Anioł w białym garniturze

        13. Hochsztapler

        Na jej twarzy znowu pojawia się zmiana. Najpierw zmarszczka między brwiami, potem kącik ust drga. Nie wytrzymuje i uśmiecha się szeroko, jakby nagle cała sytuacja stała się zabawną anegdotą.

        – No dobrze – mówi, odchylając się lekko na krześle. – Powiedz lepiej, że chciałeś mnie poderwać. Niezły sposób. Brawo. Robi wrażenie.

        Nagle czuję przypływ niezwykłego ciepła. Rozlewa się od mostka, spływa po żebrach, dociera do opuszków palców rąk i nóg, a nawet do czubka głowy. Jakby ktoś wlał mi do żył gorący miód. „Cholera, co ona mówi? To nie tak miało być” – protestuje coś we mnie, ta stara, cyniczna część, która pamięta wszystkie porażki. A jednocześnie czuję się niesamowicie, absurdalnie wspaniale. Jak nastolatek, który pierwszy raz usłyszał „tak”.

– Jeśli chciałeś zrobić na mnie wrażenie, to ci się udało – ciągnie, bawiąc się kosmykiem włosów, który opadł jej na policzek. – Naprawdę to dobre. Podoba mi się ten teatrzyk, który wymyśliłeś, ale może zacznijmy jeszcze raz. Czy my się znamy? Nie pamiętam, żebym z tobą rozmawiała, a wydaje mi się, że mam dobrą pamięć do twarzy.

        Delikatnie wykrzywiam usta w półuśmiechu.

        – Czy się znamy? Hmm… i tak i nie – mówię lakonicznie.

        Patrzy na mnie zdziwiona, brew unosi się w górę.

        – To znaczy?

        – Zależy jak na to spojrzeć – próbuję wyjaśnić, choć wiem, że każde kolejne zdanie brzmi coraz bardziej jak zagadka z kiepskiego kryminału.

        – O, filozof z ciebie – rzuca po chwili, a w jej głosie słychać już rozbawienie. – Jednak chcesz mnie poderwać.

        – Powiem więcej – pochylam się minimalnie bliżej, zniżając głos – ja chcę cię zabrać tam, gdzie wcześniej nigdy nie byłaś.

        Uśmiecha się ciepło, tym swoim uśmiechem, który zawsze rozpuszczał mi wnętrzności. Robię na niej coraz większe wrażenie, ale widzę, że nie do końca rozumie, o co właściwie chodzi. Jeszcze nie.

        – Powiedziałam, że filozof z ciebie – powtarza, kręcąc głową. – No ale odpowiesz na moje pytanie? Czy się znamy?

        – Teoretycznie mieliśmy okazję zamienić ze sobą kilka słów.

        – Teoretycznie? Nie przypominam sobie.

        – To mało istotny szczegół. Było to dwa, może trzy razy. Mijaliśmy się w bramie, pamiętasz?

        No pewnie, że nie pamięta. W ogóle nie zwracała na mnie uwagi, kiedy stałem jak wół na malowane wrota i gapiłem się na nią dobrych kilka minut. Ani tydzień temu, ani dwa tygodnie temu. Byłem dla niej przezroczysty jak słoik. Dopiero ten cholerny biały garnitur sprawił, że w końcu mnie zobaczyła.

        – Naprawdę? – mówi, uśmiechając się niepewnie. Na pewno zastanawia się teraz, w jakich okolicznościach to było. W sumie nie ma to teraz aż tak dużego znaczenia, bo zamierzam zaatakować z zupełnie innej strony.

        – Tak. Jednak patrząc na to z innej perspektywy, to, że ty mnie nie znasz, nie znaczy, że ja ciebie nie znam – podaję jej kolejny kawałek zagadki, który ma ją zaintrygować.

Patrzy na mnie poważnie. Uśmiech powoli gaśnie.

        – Jesteś bardzo pewny siebie i… chyba trochę zarozumiały.

        Nie daję się zbić z tropu.

        – Wcale nie jestem zarozumiały. Znam cię bardzo dobrze. Lepiej niż mogłabyś podejrzewać. Oczywiście słabiej niż ja sam bym sobie tego życzył.

        Uśmiech na jej twarzy pojawia się automatycznie. Zaczynam ją intrygować. To dobrze.

        – Nie dość, że zarozumiały, to jeszcze hochsztapler – rzuca z nutką ironii w głosie. – A skąd ty możesz mnie znać?

Anioł w białym garniturze

        12. Nie potrafię przestać

        Tak. Jeśli ma to doprowadzić do czegoś lepszego. Jeśli mam ją wybawić od niej samej. Tak mi się wydaje. Zresztą nie wiem. Nie mam pojęcia. Idę na żywioł. Jak się okazuje, wersja życia B toczy się swoim rytmem i nie nad wszystkim mam jednak kontrolę.

        – No i dlaczego tak się ubrałeś? – pyta nagle, unosząc brew. – Wyglądasz jak… – zawiesza głos, szuka słowa, kręci głową z lekkim uśmiechem – wyglądasz jak anioł, jak ktoś nie z tego świata.

        Bingo. Brawo, brawo, brawo. Ryba chwyciła haczyk. Mocno. Widzę to w jej oczach – zaskoczenie pomieszane z czymś ciepłym, figlarnym. Uśmiecham się tajemniczo, dokładnie tak, jak sobie to zaplanowałem. Mam kwestię do odegrania i nie mogę jej spieprzyć. Inaczej cała ta szalona podróż weźmie w łeb.

        – Bo jestem aniołem – mówię spokojnie, patrząc jej prosto w oczy.

        O mało nie krztusi się ziemniakiem. Zakrywa usta dłonią, oczy robią się okrągłe.

        – Co?! – wykrztusza. – Przepraszam, nie chciałam… Nie o to chodziło. Nie chciałam cię urazić. A tak na poważnie, w którym pokoju mieszkasz?

        W głowie słyszę niewypowiedziane dokończenie: z którego wariatkowa uciekłeś? Znów czuję się jak gówniarz, który próbuje zaimponować najładniejszej dziewczynie w klasie i właśnie palnął coś idiotycznego. Uśmiech nie schodzi jej z ust. Jest w nim rozbawienie, ale też ostrożność. Ryzyko, że weźmie mnie za kiepskiego błazna, jest realne. Muszę pracować dalej. Nie mogę odpuścić. Pierwszy gwóźdź wbity – teraz trzeba budować.

        – Jestem aniołem – powtarzam jeszcze raz, wolniej, ciszej, z taką pewnością siebie, że sam czuję dreszcze na karku. – Twoim aniołem stróżem. Jestem twoim aniołem stróżem.

        Mówię to tak spokojnie, że aż drżę w środku. Patrzę na nią. Boże, przecież tak jest naprawdę. Jej ręka zatrzymuje się w połowie drogi do ust. Widelec wisi w powietrzu. Uśmiech znika. W oczach pojawia się coś zupełnie innego – nie strach, nie kpina, tylko nagła, głęboka powaga.

        – Proszę, nie rób ze mnie idiotki – mówi cicho. – Nie jestem z tych, no wiesz…

        Nie bardzo wiem, o co dokładnie chodzi, ale rozumiem, że trzeba trochę odpuścić. Nic na siłę. Normalny człowiek o zdrowych zmysłach nie wierzy w anioły spacerujące po stołówce w białym garniturze. Z drugiej strony wiem, że ona wierzy. W głębi duszy wierzy. Tylko nie chce się do tego przyznać. Jeszcze nie.

        – W porządku – mówię łagodnie, unosząc dłonie w geście poddania. – Przepraszam, nie zamierzam robić z ciebie idiotki. No i oczywiście nie musisz mi wierzyć. W każdym bądź razie chcę, żebyś wiedziała, że jestem tu, aby ci pomóc.

        Odkłada widelec powoli, jakby nagle zapomniała, po co go trzyma. Metal cicho stuka o talerz. Patrzy na mnie tak uważnie, że czuję się, jakbym stał nago pod reflektorem.

        – W czym chcesz mi pomóc? – pyta cicho, głosem, w którym pobrzmiewa już nie tylko ciekawość, ale i lekki niepokój. – Czy coś ze mną jest nie w porządku?

        – Spokojnie – odpowiadam łagodnie, unosząc dłonie w uspokajającym geście. – Wszystko jest w porządku.

– Nie kłam – szepcze, a w jej oczach miga coś kruchego. – Czy to aż tak widać?

        Uśmiecham się tajemniczo, choć w środku cały drżę. Ja wiem o niej prawie wszystko. Wiem, jak płacze, kiedy myśli, że nikt nie słyszy. Wiem, jak zaciska powieki, kiedy orgazm zbliża się falami. Wiem, które sny powtarzają się u niej co kilka miesięcy i budzą ją zlana potem. A ona o mnie nic. Absolutnie nic poza tym, że siedzi tu facet w białym garniturze i mówi zagadkami. To nie jest uczciwe. Wiem o tym. Ale nie potrafię przestać.

Anioł w białym garniturze

        11. Czy to uczciwe?

        Przepraszam cię, Elu.

        Nie chcę być cyniczny. Nie chcę wykorzystywać twoich słabości. Ale znam je. Znam cię całą – twoje lęki, twoje marzenia, twoje ciało, twoją przyszłą rozpacz. I zamierzam użyć tej wiedzy, żeby cię zdobyć. Nie po to, żeby cię skrzywdzić. Po to, żeby cię uratować. Żeby tym razem nie pozwolić ci odejść. Żeby tym razem nie pozwolić sobie odejść.

        Ela jest dziewczyną bardzo zachowawczą w kontaktach z płcią przeciwną, trochę nieśmiałą i może staromodną. Zawsze była uduchowioną osobą. Taką ją zapamiętałem, ale teraz po latach wiem, że ona jest chora i ta choroba też ma wpływ na to kim jest i jak się zachowuje.

        Moja Ela jest chora. Nie tak ciężko jak nasza córka – Boże, nasza córka – ale wystarczająco, żeby ta choroba rzucała cień na każdy jej uśmiech, na każdą ciszę, na każdy raz, kiedy milkła w środku rozmowy i patrzyła w punkt, którego nikt inny nie widział. To obsesyjne wręcz zanurzenie w religii, te długie wieczory z Biblią otwartą na Apokalipsie, te szeptane modlitwy, które kiedyś brałem za pobożność, a teraz rozumiem jako pierwszą linijkę kodu, który miał się kiedyś rozwinąć w coś znacznie mroczniejszego. Może stąd się wszystko wzięło. A może i nie. Skąd mam wiedzieć? Nigdy o tym z nią nie rozmawiałem. Nigdy nie zapytałem wprost: „Ela, czy słyszysz głosy, kiedy zostajesz sama?”. Bałem się odpowiedzi. Bałem się prawdy. Teraz też się boję, ale inaczej – boję się, że jeśli jej powiem za wcześnie, ucieknie. A jeśli za późno – będzie za późno.

        Kiedy to się zaczęło? Retoryczne pytanie, na które i tak nie znam dokładnej daty. Może dużo później niż ją poznałem. Może wtedy, kiedy jeszcze wydawała się tylko trochę inna – wrażliwsza, bardziej zamknięta w sobie, jakby nosiła w głowie cały niewidzialny kościół.

        Wiem jedno: będą epizody. Kilka. Mocne. Takie, po których wracała do mnie z oczami wielkimi jak spodki i pytała szeptem: „Myślisz, że Bóg mnie nienawidzi?”. A ja wtedy tuliłem ją i kłamałem, że nie. Kochałem ją mimo tego. Właśnie dlatego. Za tę kruchość, za tę walkę, za to, że nawet kiedy traciła grunt pod nogami, wciąż próbowała się modlić.

        Ta myśl jest niepokojąca, bo wiem, co się dzieje, kiedy objawy się nasilą i utrwalą. Wiem, jak wygląda świat, w którym ona przestaje odróżniać głosy prawdziwe od tych, które przychodzą znikąd. Ale właśnie dlatego tu jestem. Przybyłem teraz, w tym wczesnym, jeszcze niewinnym momencie, żeby spróbować ją przed tym uchronić. Przynajmniej mam taką nadzieję. A jeśli się nie uda? Jeśli choroba i tak przyjdzie, bo geny, stres, los – cokolwiek – okażą się silniejsze? To i tak chcę z nią być. Chcę z nią zostać. Taki podjąłem plan. Dlatego wróciłem.

        Serce bije mi mocno. Bardzo mocno. Bo ona siedzi pół metra ode mnie, pachnie tanim szamponem i ciepłym obiadem, a ja wiem o niej wszystko – od tego, jak zaciska uda, kiedy dochodzi, po to, jak płacze, kiedy myśli, że nikt nie patrzy. A ona o mnie nic. Nic poza tym, że siedzi tu jakiś facet w białym garniturze i gada dziwne rzeczy. Mogę z tą wiedzą zrobić cokolwiek – zbudować most albo pułapkę. Ona jest zdana tylko na moją łaskę. Czy to uczciwe?

Anioł w białym garniturze

        10. Po latach rozumiałem

        Jasna bluzka w drobne kwiaty, trochę za cienka na tę porę dnia, trochę za luźna w ramionach, ale z dekoltem na tyle głębokim, że kiedy się pochylała nad talerzem, materiał napinał się delikatnie i rysował kształt jej piersi. Objęte koronkowym stanikiem, pełnym, ciężkim, dokładnie takim, jaki zapamiętałem z tamtych nocy, kiedy świat ograniczał się do jej oddechu i ciepła skóry. Pod materiałem majaczyły sutki – ciemniejsze plamki pod bielą, ledwo widoczne, a jednak wystarczające, żeby krew zaczęła mi szybciej krążyć. Poczułem, jak kutas drgnął w spodniach, twardnieje powoli, nieproszony, nie na miejscu. Cholera, nie o to przecież chodziło. Nie po to wróciłem w to ciało, nie po to usiadłem naprzeciwko niej, żeby znowu myśleć tylko fiutem. A jednak ciało pamięta.

        Ciało nie słucha rozkazów głowy.

        Ona nie miała pojęcia, co robi. Siedziała sobie spokojnie, widelec w dłoni, włosy opadające na policzek, i jadła ziemniaki z koperkiem, jakby to był najnormalniejszy obiad na świecie. A ja patrzyłem na nią i czułem się jak złodziej, który przyszedł ukraść coś, co już kiedyś posiadał.

        A ja?

        Ja przyszedłem ubrany jak idiota z innego wymiaru.

        Biały garnitur. Tak, biały. Nie żartuję. Kupiłem go w jednej z pierwszych hurtowni w         Łodzi, gdzie już zaczynały pojawiać się rzeczy „z Zachodu” – cienki materiał, lekko połyskujący, krój trochę za szeroki w ramionach, ale za to idealnie biały. Kosztował tyle, ile dwa moje comiesięczne pobory, ale nie mogłem przyjść w drelichu albo w spranej koszulce polo. Musiałem wyglądać inaczej. Musiałem być kimś, kogo ona jeszcze nie widziała. Kimś, kto nie pasuje do tego szarego, pylistego krajobrazu PGR-u, do stołówki pachnącej kapustą i smalcem, do ludzi w trampkach z oderwanymi sznurkami.

        Pod marynarką tylko biały podkoszulek – cienki, bawełniany, lekko opinający tors. Na dworze było ciepło, prawie gorąco, więc nie czułem się aż tak głupio. Ale i tak czułem się dziwnie. Jak aktor, który zapomniał tekstu, a mimo to wyszedł na scenę. Jak reżyser, który nagle sam stał się bohaterem własnego filmu.

        Wiedziałem, co nadejdzie. Hiperinflacja, upadające zakłady, pierwsze prywatne firmy, waluta wymienialna, kredyty pod zastaw nerek i mieszkań. Wiedziałem, gdzie będą leżeć pieniądze, gdzie będzie okazja, gdzie będzie ryzyko. Zamierzałem to wykorzystać. Dla siebie. Dla niej. Dla nas. Jeśli w ogóle pozwoli mi stworzyć to „nas”.

        Spojrzałem na nią znowu.

        I wtedy to zobaczyłem.

        W jej błękitnych oczach mignęła iskra. Ledwie zauważalna, jak odbicie słońca na szkle. Zainteresowanie. Nie zachwyt, nie olśnienie, ale coś ciepłego, ciekawego, żywego.

        Punkt dla mnie. Mały, ale cholernie ważny.

        Ela zawsze była zachowawcza. Trochę nieśmiała, trochę staroświecka, jakby urodziła się w złym dziesięcioleciu. Udawała, że seks jej nie obchodzi, że woli książki i długie rozmowy o sensie życia, ale ja wiedziałem lepiej. Wiedziałem, jak drżała, kiedy w końcu pozwoliła mi się dotknąć. Wiedziałem, jak jej biodra unosiły się mimowolnie, kiedy lizałem ją powoli, długo, aż zaczynała błagać szeptem. Wiedziałem, że pod tą uduchowioną powłoką kryje się kobieta, która potrafi oddać się całkowicie – ale tylko komuś, komu zaufa.

        Teraz po latach rozumiałem też coś jeszcze.

        Ta jej choroba. Schizofrenia czaiła się już wtedy, choć nikt jeszcze nie umiał jej nazwać. Objawiała się drobnymi rzeczami – lękiem przed tłumem, momentami, kiedy nagle milkła i patrzyła w ścianę, jakby słyszała coś, czego ja nie słyszałem. Wpływała na wszystko. Na to, jak się uśmiechała. Jak unikała dotyku. Jak długo pozwalała sobie na bliskość.

Anioł w białym garniturze

        9. Ubrana jest skromnie

        Unosi wyżej głowę. W jej błękitnych oczach migocze zainteresowanie – nie zachwyt, nie olśnienie, tylko spokojna, kobieca ciekawość. To już coś. Nie ma w nich obrzydzenia, niechęci, nie ma odruchu odsunięcia się. Nie ucieka wzrokiem, nie chowa się za talerzem. Po prostu patrzy. Czeka. I to wystarczy, żeby ruszyć dalej.

        Elu, dziś cię zdobędę.

        A może i nie.

        Boże, nie mam pojęcia.

        – Dzień dobry, Elu. Mogę się przysiąść? – mówię, teatralnie rozglądając się po sali, w której raptem połowa stolików stoi pusta. – Większość miejsc zajęta, jak widzisz.

Z widelcem zatrzymanym w połowie drogi do ust kiwa głową, krótko, prawie niedbale, i wskazuje brodą wolne krzesło naprzeciwko. Dopiero kiedy siadam, kiedy rozstawiam talerz, kubek z kompotem i widelec, unosi wzrok i patrzy na mnie dłużej.

        – Chyba wygrałam dziś na loterii – mruczy, jakby bardziej do siebie niż do mnie.

        Zanim zdążę zapytać, o co chodzi, ona już ciągnie:

        – Czy my się znamy? Jakoś cię nie kojarzę.

        Czuję, jak powietrze ucieka mi z płuc. Ten głos. Dokładnie ten sam. Dziecięcy, trochę piskliwy, trochę kreskówkowy, rozbrajający i absolutnie niepowtarzalny. Głos, który przez lata budził mnie w środku nocy – najpierw z tęsknoty, potem z żalu, wreszcie z rezygnacji. To jest moja Ela. Bez dwóch zdań.

    No jasne, że mnie nie kojarzy. W tamtym życiu byłem cieniem. Szarym, cichym chłopakiem, który nigdy nie rzucał się w oczy. Taką miałem strategię – nie rzucać się w oczy. Świetnie sprawdza się, kiedy wokół sami wrogowie. Fatalnie, kiedy chcesz, żeby jakaś dziewczyna cię zauważyła.

        Teraz to się zmieni.

        Zamierzam wykorzystać wszystko, co mam. Całe trzydzieści lat więcej życia, wszystkie lekcje, wszystkie zranienia, wszystkie noce, kiedy uczyłem się, jak kochać naprawdę, a nie tylko brać. Nie chodzi mi już o to, żeby ją przelecieć. To miałem. Miałem jej nagie ciało pod sobą, jej uda zaciśnięte na moich biodrach, jej ciche, zduszone westchnienia, kiedy dochodziła, zaciskając paznokcie na moich plecach. Miałem jej smak na języku i zapach jej podniecenia na palcach. I co mi to dało? Nic poza krótkim płomieniem i długim popiołem.

        Teraz chcę czegoś innego.

        Chcę, żeby się we mnie zakochała.

        Chcę wzajemności, której nigdy nie dostałem. Chcę spojrzeń, w których będę widział odbicie samego siebie – nie jako faceta do łóżka, ale jako mężczyznę, przy którym chce zostać. Chcę uczciwie na to zapracować. Chociaż… kto wie, co w tej sytuacji w ogóle znaczy „uczciwie”? Mam w głowie scenariusz jej całego życia, znam jej lęki, jej słabości, jej marzenia, zanim sama je sobie uświadomi. Czy to oszustwo? Może. Ale z drugiej strony – czy miłość w ogóle bywa czysta?

        W teorii wszystko brzmi prosto.

        W praktyce… w praktyce zaraz się okaże, czy potrafię być kimś więcej niż cieniem, którym kiedyś byłem.

        Pracujemy dalej.

        Ubrana jest skromnie, wręcz ascetycznie, ale cholera, i tak wygląda jak cud. Lato dziewięćdziesiątego pierwszego, początek wielkiego przewrotu – jeszcze nikt nie wie, że za chwilę wszystko runie, że praca zacznie się kurczyć jak skóra na słońcu, że ceny będą rosły szybciej niż ktokolwiek zdoła nadążyć z wypłatą. W takich zakładach jak nasz płace zawsze były marne, a teraz miały spaść jeszcze niżej. Ludzie nosili więc to, co mieli – stare ciuchy, cerowane skarpetki, dżinsy z drugiej ręki. Ela nie była wyjątkiem.

Anioł w białym garniturze

        8. A potem serce

        Siadam naprzeciwko.

        Ona podnosi wzrok. Uśmiecha się lekko, tym swoim półuśmiechem, który zawsze oznaczał „może” i „zobaczymy”.

        – No nareszcie – mówi cicho. – Myślałam, że będziesz tak stał do zamknięcia stołówki.

        – Chciałem zrobić efektowne wejście – odpowiadam i staram się, żeby głos brzmiał pewnie. – Ale nogi miały inne plany.

        Śmieje się krótko. Ten śmiech jest taki sam. Cichy, intymny, jakby przeznaczony tylko dla jednej osoby. Dla mnie.

        Patrzę na nią i znowu uderza mnie, jaka jest młoda. Dwudziestu sześć lat. Skóra gładka, prawie dziecięca, policzki jeszcze lekko pulchne, usta miękkie, niepocałowane przez zbyt wiele rozczarowań. Przy mnie wygląda niewinnie. Jakby czas jeszcze jej nie dotknął. Jakby nie wiedziała, co to znaczy budzić się w środku nocy z mokrą poduszką i przeklinać własne serce.

        A jednak to dorosła kobieta.

        Kobieta, w której się zakochałem. Którą straciłem. Którą teraz mogę odzyskać.

        Niesamowite, jak bardzo przypomina Dorotę. Naszą Dorotę, która w tym świecie jeszcze nie istnieje. Kiedy podchodzę bliżej, pierwsze wrażenie pęka. To nie jest kopia jeden do jednego. Ela ma oczy błękitne jak letnie niebo po burzy – te oczy, w których kiedyś tonąłem. Dorotka dostała moje – piwne, czasem brązowe w zależności od światła.         Inna wersja. Inny odcień. Inna historia.

        Ale podobieństwo jest wystarczające, żeby serce się ścisnęło.

        Przez chwilę stoję jak wryty, z talerzem w rękach, i czuję, jak grunt usuwa mi się spod nóg. Czy dam radę? Serio, Kacper, czy ty w ogóle dasz sobie z tym radę? Już teraz gubię wątek, a to dopiero pierwsze pięć minut tej chorej, pięknej gry w Boga. Myśli krążą obsesyjnie wokół Doroty. Naszej Doroty. Tej, która w tamtym życiu przyszła na świat z genetycznym wyrokiem wpisanym w krew. Schizofrenia. Słowo, które przez lata brzmiało jak wyrok śmierci na całą naszą trójkę.

        Czy naprawdę chciałbym, żeby się urodziła znowu? W tej wersji „B”? Z tą samą chorobą, z tymi samymi nocami, kiedy krzyczała, że ktoś ją goni po ścianach, z tymi samymi lekami, które zamieniały ją w cień samej siebie? Boże, nie. Nie chciałbym. Nasze geny w tamtym życiu zadecydowały o wszystkim – o jej delikatnej, kruchej psychice, o tym, że w wieku siedemnastu lat zaczęła słyszeć głosy, których ja nigdy nie słyszałem. Ale teraz wiem. Wiem, że geny to nie wyrok. To tylko jeden z czynników. Środowisko, stres, trauma, miłość albo jej brak – to one najczęściej pociągają za spust. Więc jeśli miałbym wybierać… chciałbym, żeby się urodziła. Ale zdrowa. Całkowicie zdrowa. W rodzinie, w której ojciec nie znika na pół roku, matka nie płacze po nocach, a w domu nie ma ciszy cięższej od ołowiu.

        Tylko czy to w ogóle możliwe? Inny czas, inne miejsce, inne poczęcie – może pod gwiazdami nad jeziorem zamiast w ciasnym hotelowym łóżku pachnącym wilgocią i tanim winem. Inne wychowanie. Inny ojciec – ten, który zostaje. Czy choroba mogłaby się nie rozwinąć? Nie wiem. Nikt tego nie wie. I właśnie dlatego teraz przede mną stoi zadanie dużo prostsze i zarazem niewyobrażalnie trudniejsze: muszę ją oczarować. Zrobić wrażenie. Zdobyć jej uwagę, a potem serce. Bo jeśli się nie uda, to wszystko, co wiem o przyszłości, pójdzie w diabły.

Anioł w białym garniturze

        7. Możesz zmienić bieg wydarzeń

        Czas się zatrzymał. Naprawdę. Albo tylko tak mi się wydaje, bo stoję z tym kubkiem i boję się podnieść wzrok. Wiem, że ona tu jest. Siedzi przy stoliku pod oknem i patrzy na mnie. Wiem to z pamięci, która jest jednocześnie przeszłością i teraźniejszością. Jestem w dwóch czasach naraz – starym, zniszczonym facetem po pięćdziesiątce, który wciąż kocha tę samą kobietę, i młodym ciałem, które drży z podniecenia i strachu.

        Zerkam ukradkiem.

        Boże… jaka ona jest młoda.

        Grzesznie młoda. Skóra gładka jak u nastolatki, choć ma już dwadzieścia parę.

        Policzki jeszcze dziecięco pełne, usta miękkie, niepokalane żadnymi zmarszczkami.

        Włosy związane tym samym luźnym kucykiem, który kiedyś rozplatałem palcami w ciemnościach piwnicy. Dlaczego wtedy tego nie czułem tak mocno? Dlaczego nie widziałem, że ta dziewczyna jest jak świeżo zerwany owoc – soczysty, słodki, niebezpieczny dla kogoś, kto już wie, jak smakuje gorycz po jego utracie?

        Moja Ela. Moja i nie moja jednocześnie.

        W tym momencie wywiera na mnie wrażenie tak silne, że aż boli. Mentalnie mam już ponad pięćdziesiąt lat. Noszę w sobie wszystkie porażki, wszystkie noce, kiedy budziłem się z jej imieniem na ustach, wszystkie listy, których nigdy nie wysłałem. Fizycznie jestem tym samym chudym chłopakiem co ona, ale doświadczeń nie da się wymazać. Siedzą we mnie jak dodatkowe kości.

        Jezu, jaka ona jest piękna.

        Dlaczego odbieram te wszystkie bodźce tak intensywnie? Dlaczego każdy szczegół jej twarzy – ten drobny pryszczyk na brodzie, który za chwilę sama sobie wydusi, te rzęsy rzucające cień na policzki, ten sposób, w jaki przygryza wargę – sprawia, że czuję się jak człowiek, który po trzydziestu latach głodu nagle dostał pierwszy kęs?

        Uczucie pojawiło się dużo później. Kiedy już jej nie było, zrozumiałem, że ją kocham.

        Bardzo kocham.

        Chwila, chwila… nie tak to miało wyglądać.

        Miałem wejść jak zdobywca, rzucić jedno spojrzenie, jedno zdanie i patrzeć, jak pada mi do stóp. A tu co? Kolana jak z waty, gardło suche, w brzuchu stado motyli, które zamiast fruwać, walą skrzydłami o ściany żołądka. Strach? Wstyd? Skrępowanie? Nie, kurwa, nie tak. To ja tu jestem panem sytuacji. To ja znam zakończenie tej historii. To ja mam w kieszeni wszystkie karty, nawet te, których ona jeszcze nie widziała. Kacper, do cholery, weź się w garść. Chłopie do boju.

        Unoszę głowę. Robię krok. Potem drugi. Nogi drżą, ale idę. Serce wali tak mocno, że czuję je w zębach. To naprawdę ona. Ta sama Ela. Ta sama linia żuchwy, ten sam sposób, w jaki opada jej kosmyk włosów na czoło, kiedy pochyla głowę. Niemożliwe, a jednak prawdziwe. Motyle w brzuchu zamieniają się w coś cięższego, gorętszego – mieszankę euforii, paniki i tego starego, znajomego bólu w klatce, który zawsze pojawiał się, kiedy o niej myślałem.

        Opanuj się, idioto. Jeszcze jedno drżenie głosu i wszystko runie, zanim w ogóle się zacznie.

        Liczę w myślach do dziesięciu. Bardzo wolno. Przy „osiem” oddech się uspokaja. Przy „dziesięć” już wiem, że dam radę. Podchodzę do stolika. Nie jest tak strasznie, jak sobie wyobrażałem. Może jednak nie umrę. Może nawet przeżyję tę rozmowę. A uczucie, że mam nad nią władzę – władzę, której ona nie rozumie – jest jak narkotyk. Spotykasz kogoś, kogo kochałeś tak mocno, że bolało do kości, i nagle widzisz, że możesz zmienić bieg wydarzeń. To rozwala człowieka od środka.

Anioł w białym garniturze

        6. Kuć żelazo, póki gorące

        I stoję tu z kompotem, który śmierdzi octem, i patrzę na nią – na Elę siedzącą przy stoliku pod oknem. Ma na sobie tę samą spraną koszulkę w drobne kwiatki, te same dżinsy z wysokim stanem, te same trampki z oderwanym sznurkiem. Widzę pryszczyk na brodzie, który za dwa tygodnie sama sobie wydusi i będzie się wstydzić czerwonej ranki. Widzę sposób, w jaki przygryza dolną wargę, kiedy się denerwuje. Widzę delikatny meszek na karku, który kiedyś całowałem w ciemności setki razy w wyobraźni.

        Ona podnosi wzrok.

        Nasze spojrzenia się spotykają.

        I w tym momencie czas znowu pęka.

        Bo ja już wiem, jak będzie pachniała jej skóra po seksie – mieszanka mydła Ziaja, potu i spermy. Wiem, jak cicho jęczy, kiedy dochodzi, jakby bała się, że ktoś usłyszy. Wiem, jak jej cipka zaciska się wokół palców, kiedy liżę ją powoli, długo, aż błaga, żebym przestał ją drażnić i wszedł w nią wreszcie mocno. Wiem, jak potem leży z głową na mojej piersi i szepcze „nie odchodź nigdy”. A potem odchodzi. I ja odchodzę. I oboje robimy z siebie wrak.

        Ale teraz jest początek.

        Teraz mogę zmienić scenariusz.

        Albo spieprzyć go jeszcze bardziej.

        Serce wali mi tak mocno, że czuję pulsowanie w gardle, w skroniach, w żyle na podbrzuszu. Podniecenie miesza się ze strachem w proporcji, której nie da się rozłożyć na czynniki pierwsze.

        Teraz wiem, że to chwila, w której wszystko może się rozsypać jak domek z kart albo scalić w coś, czego nigdy nie da się już rozmontować. Stoję przy tym okienku z letnim kompotem w dłoni, a serce wali mi tak głośno, że boję się, iż ona usłyszy je przez całą stołówkę. Nie mogę tego spieprzyć. Nie tym razem. Każdy gest, każdy oddech, każde spojrzenie musi być precyzyjne jak skalpel chirurga. Jeden fałszywy krok i wrócę do tamtej wersji przyszłości, w której Ela Fijałkowska została tylko wspomnieniem, które pali mnie po nocach.

        Jak zrobić wrażenie na dziewczynie, która kiedyś dała mi kosza? Która uśmiechnęła się wtedy uprzejmie, ale w jej oczach widziałem: „nie tym razem, chłopcze”. Nie chcę tylko zaciągnąć jej do łóżka, choć ciało już teraz reaguje na nią jak na narkotyk – czuję gorąco w podbrzuszu, kiedy patrzę na linię jej szyi. Chcę czegoś więcej. Chcę jej serca. Całego. Z tymi wszystkimi bliznami, których jeszcze nie ma, z tymi sekretami, które dopiero się narodzą. Czy to w ogóle możliwe? Czy da się zdobyć serce kogoś, kto jeszcze nie wie, że będzie matką twojego dziecka?

        Cholera, trzeba kuć żelazo, póki gorące. Lepiej popełnić błąd i żałować niż przez resztę życia żałować, że się nie spróbowało. Miejsce i czas nie są przypadkowe. Jestem tu z całym bagażem trzydziestu lat – z wiedzą, której ona nie ma. Wiem, jak będzie wyglądała jej przyszłość. Wiem, że za kilka lat urodzi Dorotę. Naszą Dorotę.

        Dowiedziałem się o córce, kiedy miała już prawie tyle lat, ile Ela ma teraz – stała przede mną na peronie, z tymi samymi szarymi oczami, i powiedziała: „Tata?”. A ja wtedy tylko płakałem jak dziecko. To jest moja broń. Przewaga, której nikt inny nie ma. Muszę ją rozegrać delikatnie, bo jeśli za wcześnie wyciągnę asa z rękawa, spłoszę ją na zawsze.

Anioł w białym garniturze

        5. A teraz wiem

        Stałem przed jej stolikiem z tą cholerną szklanką kompotu, który zdążył już zrobić się letni, i próbowałem poskładać w głowie wszystko, co o niej wiedziałem.

Była ładna. Tak. Ale nie w taki sposób, żeby padać na kolana. Twarz harmonijna, regularna, oczy szare jak listopadowe niebo, usta pełne, ale nie wydatne. Włosy ciemne, zawsze związane w luźny kucyk, jakby nie chciała poświęcać im zbyt wiele uwagi. Na policzkach i brodzie kilka drobnych pryszczy – nawet w wieku dwudziestu paru lat walczyła z nimi jak z upartym wrogiem. Próbowała je maskować pudrem, ale ja i tak je widziałem. Zawsze widziałem takie rzeczy. Zbyt długo patrzyłem na ludzi, żeby nie zauważać niedoskonałości.

        W duecie z Grażynką zawsze była tą drugą. Tą, która stoi pół kroku z tyłu. Grażynka – filigranowa, jasna, promienna. Ela – ciemniejsza, cichsza, jakby celowo przygasała, żeby tamta mogła jaśniej błyszczeć. A jednak w tym tłumie ludzi, w tej stołówce pachnącej kapustą i potem, nagle zobaczyłem ją naprawdę.

        Nie była Grażynką. Nigdy nie będzie.

        Ale to właśnie w niej zakochałem się później tak mocno, że bolało aż do kości.

        Spojrzała na mnie znowu. Tym razem dłużej.

        – No siadaj wreszcie – powiedziała cicho, z lekkim uśmiechem w kącikach ust. – Bo zaraz kompot ci wyparuje.

        Usiadłem. Powoli, jakby krzesło mogło się rozpaść pod moim ciężarem.

        Postawiłem szklankę na blacie. Dłonie miałem wilgotne.

        – Przepraszam, że tak długo – mruknąłem.

        – Długo? – uniosła brew. – Myślałam, że zaraz uciekniesz.

        – Chciałem. Ale nogi mi się nie słuchały.

        Zaśmiała się krótko, prawie bezgłośnie. Ten śmiech był inny niż Grażynki. Cichszy.

        Bardziej intymny. Jakby przeznaczony tylko dla jednej osoby.

        – To dobrze – powiedziała. – Bo ja akurat nie lubię jeść sama.

        Patrzyłem na nią i czułem, jak coś we mnie pęka. Coś, co przez cały ten czas trzymałem na uwięzi.

        Przeszłość i teraźniejszość nagle stały się tą samą chwilą.

        Jej palce musnęły krawędź talerza.

        Moje serce waliło jak oszalałe.

        I wiedziałem już, że nie ma odwrotu.

        Nie tym razem.

        Zacznijmy od teraz. Od tej jednej, jedynej chwili, w której czas przestał być linią, a stał się mokrą, drżącą plamą na dłoni.

        Stoję przy tym samym okienku wydawczym, z tą samą szklanką letniego kompotu rabarbarowo-truskawkowego w palcach, które nagle wydają mi się obce – zbyt duże, zbyt szorstkie, zbyt świadome tego, co dopiero nadejdzie. Trzydzieści lat doświadczeń, zmarszczek, porażek, cudzych ust na mojej skórze, cudzych krzyków w nocy – wszystko to siedzi we mnie jak dodatkowy kręgosłup. A jednocześnie jestem tamtym chłopakiem: serce dudni jak oszalały bęben, kolana miękkie, w głowie chaos i jedna paląca myśl – teraz albo nigdy.

        Bach.

        Nie było huku, nie było wiru, nie było efektów specjalnych jak w tanich filmach. Po prostu mrugnąłem i już nie byłem sobą z 2026 roku, który palił trzeciego papierosa przy oknie bloku na Pradze-Północ i patrzył na ekran telefonu z jej starym zdjęciem z legitymacji. Byłem tu. W peerelowskiej stołówce pachnącej kapustą, smalcem i mokrym betonem. W ciele dwudziestokilkuletniego Kacpra, który jeszcze nie wie, że za kilka miesięcy Ela Fijałkowska pocałuje go pierwszy raz w piwnicy pod biurowcem, tuż obok stalowych drzwi schronu. Który jeszcze nie wie, że potem będzie płakał w aucie na parkingu pod blokiem, kiedy ona powie „to już koniec”. Który jeszcze nie wie, że przez następne trzy dekady będzie wracał do niej w snach tak często, że czasem budził się z mokrą poduszką i przeklinał własne serce.

        A teraz wiem.

        Wiem wszystko.

Anioł w białym garniturze

        4. Kiedy o niej myślę

        Stałem z kompotem w ręku i nagle zrozumiałem, że muszę tam usiąść. Że to jedyne rozsądne miejsce w całej tej stołówce.

        Wziąłem głęboki oddech, poczułem, jak pot spływa mi po krzyżu, i ruszyłem w jej stronę. Serce waliło mi tak mocno, że bałem się, że usłyszy je przez cały lokal.

        – Cześć… można? – zapytałem cicho, wskazując krzesło naprzeciwko.

        Podniosła wzrok. Uśmiechnęła się kącikiem ust. Lekko, ale wystarczająco, żeby żołądek skręcił mi się w supeł.

        – Jasne. Siadaj.

        I usiadłem. Z kompotem, który nagle stał się nieważny, z rękami drżącymi minimalnie i z jedną myślą, która dudniła mi w skroniach:

        Kurwa, a jeśli to nie jest przypadek?

        Pary w tym hotelu zawiązywały się z prędkością błyskawicy. Jakby ktoś wcisnął guzik „start” i nagle wszyscy zaczęli biec w tym samym wyścigu. Najładniejsze dziewczyny znikały z rynku w ciągu kilku tygodni – najpierw spojrzenia, potem papierosy na korytarzu, potem noc w jednym łóżku, a potem już obrączka, brzuch i wózek z pieluchami. Wystarczyło mrugnąć, a dziewczyna, która wczoraj jeszcze śmiała się głośno przy stoliku z koleżankami, dziś chodziła z dłonią na wydatnym brzuchu i wzrokiem wbitym w podłogę. I wtedy kończyła się zabawa. Można było na nią patrzeć najwyżej ukradkiem, bo facet, który jeszcze niedawno sam gapił się na każdą spódnicę, nagle stawał się strażnikiem z pięściami gotowymi do lotu. Jeden fałszywy ruch wzrokiem i lądowałeś z rozkwaszonym nosem pod ścianą kotłowni.

        A potem przychodziła druga fala – ta cicha, rozpaczliwa. Dziewczyny, które kiedyś świeciły jak neony, teraz gasły. Przychodziły do mnie wieczorami, siadały na skraju łóżka i płakały. „On znowu się upił”, „Wyszedł wczoraj i nie wrócił”, „Myślisz, że mnie zostawi na zawsze?”. Słuchałem, kiwałem głową, podawałem chusteczkę, a w środku czułem dziwną mieszankę litości i podłego triumfu. Bo przecież mogłem być na jego miejscu. Gdyby tylko któraś z nich wybrała mnie zamiast tamtego pijaka albo cwaniaka, który obiecywał góry, a zostawiał tylko długi i siniaki.

        Sławek był chłopakiem Grażynki. Na samym początku mieszkaliśmy we trójkę w jednym pokoju – ja, Wiesiek, Sławek i Piotrek. Trzy wąskie łóżka, trzy szafki, jeden zardzewiały zlew i zapach męskiego potu zmieszany z tanim papierosem. Widziałem ich razem kilka razy – nigdy nie robili z tego wielkiego widowiska. Żadnego obmacywania na korytarzu, żadnego głośnego „kochanie”. Ale wiedziałem. Czuło się to w powietrzu – w tym, jak Sławek kładł dłoń na jej krzyżu, kiedy mijali mnie na schodach, w tym, jak ona czasem odwracała głowę i uśmiechała się tylko do niego. Nie chciałem więcej ryzykować.         Raz wystarczyło.

        Grażynka była inna. Piękna w taki sposób, że człowiek przestawał oddychać na sekundę. Świadoma tego, ale nie obcesowa. Po prostu wiedziała. Wiedziała, że wystarczy lekkie przechylenie głowy, żeby facet zapomniał, jak się nazywa. Ja nigdy nie zebrałem się na odwagę, żeby zagadać do niej naprawdę. Bałem się, że mój głos się załamie, że powiem coś głupiego, że ona się zaśmieje – nie złośliwie, ale właśnie tym śmiechem, który zostawia blizny.

        A jednak to nie ona siedziała teraz przede mną.

        Ela.

        Ela Fijałkowska.

        Imię i nazwisko brzmiało jak nazwa rzadkiego kwiatu, którego nikt nie umie hodować. Jak do tego doszło? Jakim cudem ta dziewczyna, która na początku była dla mnie tylko tłem, szarym cieniem obok olśniewającej Grażynki, weszła mi pod skórę tak głęboko, że nawet teraz, po latach, wciąż czuję ukłucie, kiedy o niej myślę?

Anioł w białym garniturze

        3. Ta druga

        W środku panowała dziwna, lepka cisza. Ludzie jedli wolniej niż zwykle, jakby każdy kęs ważył więcej. Ja czułem się wciąż nowy, choć minęło już kilka miesięcy. Aklimatyzacja szła mi jak krowie na rowie – zawsze tak miałem. Znałem tylko garstkę osób: kilku chłopaków z hali, jedną księgową, która czasem puszczała do mnie oko, i paru traktorzystów, którzy pachnieli ropą i tytoniem. Tego popołudnia stoliki były zaskakująco pełne. Jak na tę stołówkę – tłum.

        Zjadłem, oddałem talerze, wytarłem usta serwetką w kratkę i postanowiłem wziąć jeszcze kompot. Rabarbarowo-truskawkowy, mocno rozcieńczony, o smaku bladej różowej wody, ale zimny i mokry – po całym upalnym dniu w szklarniach człowiek brałby nawet letnią kałużę. Pochyliłem się nad okienkiem.

        – Kompot poproszę. Duży.

        Kobieta za szybą kiwnęła głową, nalała, podała mi szklankę ociekającą kondensacją. Wyprostowałem się, odwróciłem i zobaczyłem, że moje miejsce już zajęte. Dwóch facetów w spranych drelichach, szerokie plecy, ręce jak bochny chleba.

        Jasny gwint, jeszcze tego brakowało – pomyślałem i poczułem, jak złość ściska mi żołądek.

        Stałem tak z kompotem w dłoni i rozglądałem się bezradnie. Chłopaki, których znałem, siedzieli w ścisku przy jednym stole – piąty by się nie zmieścił. Pozostali goście to głównie wieśniacy z okolicznych wiosek: koszule w kratę, ręce czarne od ziemi, zapach potu zmieszany z obornikiem i resztkami siana. Wiedziałem, że nie mam z nimi o czym rozmawiać. Oni gadaliby o krowach, o cenach nawozów, o tym, że „ten nowy dyrektor to chuj wie co”, a ja siedziałbym z głupim uśmiechem i kiwał głową jak drewniany kogut.

Wtedy ją zobaczyłem.

        Siedziała sama przy stoliku pod oknem, plecami do mnie, ale poznałem natychmiast te proste, jasne włosy opadające na ramiona i ten sposób, w jaki trzyma łyżkę – delikatnie, jakby bała się, że talerz się obrazi. Nie Grażynka. Ta druga. Ta, która mieszka z Grażynką.

        Serce zabiło mi mocniej, jakby ktoś nagle docisnął pedał gazu.

Grażynka… cholera, Grażynka. Niska, filigranowa, blond włosy zawsze idealnie proste, oczy zielone jak młode zboże po deszczu. Mieszkała dwa pokoje dalej. Poznałem ją dzięki kumplom – sam nigdy bym nie zebrał się na odwagę, żeby zagadać do takiej dziewczyny. Bałem się ładnych kobiet jak diabeł święconej wody, a jednocześnie marzyłem o nich każdej nocy. O niej szczególnie.

        Wyobrażałem ją sobie setki razy. Naga, z tymi drobnymi piersiami, które rysowały się pod koszulką, kiedy przechylała się po papierosa. Z nogami rozłożonymi na moim łóżku, z wilgotną cipką błyszczącą w półmroku, z ustami otwartymi w cichym jęku, kiedy wchodziłem w nią powoli, centymetr po centymetrze. Zawsze kończyło się tak samo – budziłem się z mokrą plamą na slipach i poczuciem winy, bo wiedziałem, że ma kogoś. Raz jej chłopak przyłapał mnie, jak za długo na nią patrzyłem na korytarzu. Podszedł blisko, aż poczułem zapach piwa w jego oddechu.

        – Jeszcze raz tak na nią spojrzysz, to ci ryj rozjebię – powiedział cicho, prawie przyjacielsko.

        I chociaż się bałem, to jednocześnie czułem dreszcz podniecenia. Jakby groźba tylko dolewała oliwy do ognia.

        A teraz siedziała tu jej współlokatorka. Ta druga. Nie pamiętałem imienia, ale pamiętałem, jak wygląda. Trochę wyższa od Grażynki, ciemniejsze włosy związane w luźny kucyk, usta pełne, zawsze lekko błyszczące, jakby dopiero co je oblizała. Raz czy dwa razy wymieniłem z nią spojrzenia na korytarzu – szybkie, palące, takie, po których krew od razu leci w dół brzucha.

Anioł w białym garniturze

        2. Okna stołówki patrzyły na północ

        Tamtych kiosków na zewnątrz, kiedy tu przybyłem, jeszcze nie było. Dopiero gdy komuna zaczęła się sypać w gruzy, ktoś przedsiębiorczy postawił je w pośpiechu, jakby chciał złapać ostatnie okruchy dawnego świata. Na tej samej uliczce znajdował się też przystanek autobusowy. Z początku kursował tylko zakładowy autokar, dowożący ludzi do najbliższego miasta w sztywnym rytmie zmian. Później dołączyła komunikacja miejska – autobusy podjeżdżały rzadko, zawsze zsynchronizowane z czasem pracy w szklarniach. Docierały też te czerwone pekaesy z Warszawy, ale trzeba było nadłożyć kilkaset metrów pieszo w stronę osiedla bloków, gdzie betonowe wieżowce stały jak strażnicy nad całym tym krajobrazem.

        Okienko wydawania obiadów umieszczono dokładnie przy tym oknie, z którego roztaczał się cały widok. Tego dnia w stołówce było pusto. Zresztą zwykle tak bywało. Niewielu mieszkańców hotelu korzystało z posiłków – woleli gotować sobie w pokojach albo jeść na mieście. Na samym początku, gdy obiady były całkowicie za darmo, przychodziło tu znacznie więcej ludzi. Garnęli się do nich jak do ostatniej uczty, śmiejąc się głośno, wymieniając plotki. Lecz gdy wprowadzono opłaty, wszystko się zmieniło. Liczba chętnych stopniała jak śnieg wiosną. Siedziałem więc niemal sam, z parującym talerzem przed sobą, i słuchałem ciszy przerywanej tylko brzękiem sztućców gdzieś w głębi sali.

        – Ej, młody – odezwała się nagle kucharka, podchodząc z dzbankiem herbaty. – Znowu gapisz się w to okno jak na film. Co tam widzisz takiego ciekawego? Komosę i węgiel?

        Uśmiechnąłem się słabo, bo nie wiedziałem, jak jej wyjaśnić, że widzę cały swój strach przed tym miejscem. Że ta ogromna przestrzeń, te bramy, te legendy o schronie i te puste stoliki wokół mnie właśnie teraz, w tej chwili, uczą mnie, jak bardzo można być małym w wielkim świecie. I że mimo wszystko, wbrew wszystkiemu, nie zamierzam stąd uciec. Jeszcze nie.

        Siedziałem tam z pustym talerzem, a w głowie kołatała mi się jedna prosta myśl: niby nieduże pieniądze, ale ludzie przyzwyczaili się, że państwo karmi ich za darmo jak prosięta w chlewie. Wystarczyło wprowadzić symboliczną opłatę, a stołówka momentalnie opustoszała. Małżeństwa i pary, które dotąd przychodziły we dwoje, teraz smażyły jajecznicę na elektrycznej płytce w pokoju i udawały, że to smakuje lepiej niż kotlet schabowy z ziemniakami z wody. Ja byłem sam, więc rachunek wychodził prosty – nie opłacało mi się nawet rozpalać palnika. Zresztą i tak nie umiałem gotować nic poza makaronem z ketchupem i jajkiem na twardo, które i tak zawsze pękało w garnku.

        Ceny obiadów uznałem za uczciwe. Prawie nie zdążyłem skorzystać z tych darmowych miesięcy – przyszedłem późno, a zaraz potem wszystko się posypało. Komuna zwinęła manatki, rynek otworzył mordę i nagle za to samo danie trzeba było płacić już nie symboliczną złotówkę, tylko prawdziwe pieniądze z prawdziwej wypłaty.

        Tego dnia żar lał się z nieba jak roztopiona smoła. Dobrze, że okna stołówki patrzyły na północ – promienie nie miały jak wleźć do środka, więc powietrze było ciężkie, ale przynajmniej nie parzyło skóry. W moim pokoju na poddaszu robiło się jak w saunie fińskiej – prześcieradło lepiło się do pleców, koszulka do klatki, a w głowie huczało od gorąca. Tutaj dało się wytrzymać. Można było nawet pomyśleć, że jest chłodno.

Anioł w białym garniturze

        1. Ile w tym było prawdy

        Okna hotelowej stołówki wychodziły na północ, lecz wbrew temu, co mogłoby się wydawać, pomieszczenie wcale nie przypominało rozległej sali bankietowej. Było ciasne, niemal klaustrofobiczne, z zaledwie dwunastoma stolikami ustawionymi tak gęsto, że ledwo dało się między nimi przecisnąć. Siedziałem przy jednym z nich, z tacą w dłoniach, i patrzyłem na świat za szybą, gdzie północne światło kładło się szaro i chłodno, jakby samo niebo postanowiło odebrać temu miejscu jakikolwiek blask. Za oknami kłębiła się dzika, nieokiełznana zieleń – splątane krzewy, karłowate drzewka o poskręcanych gałęziach i wszędzie bujne chwasty, które w tamtym roku wzięły ten kawałek ziemi we władanie. Szczególnie komosa rósł jak szalony, gęsty dywan zieloności, który wypełzał spod każdej szczeliny w betonie, wspinał się po murach i drwił z ludzkich porządków. Pamiętam, jak pomyślałem wtedy: „To miejsce nie chce być ujarzmione. A ja? Ja dopiero co skończyłem szkołę i już czuję się tu jak intruz, którego ziemia sama próbuje wypluć”.

        Niewiele dalej majaczyła kotłownia, choć samej jej nie było widać. Za to betonowy plac na węgiel rzucał się w oczy z bezwzględną bezpośredniością – przylegał do ściany budynku tak mocno, jakby ktoś w pośpiechu wylał go tam, bo nie było czasu na inne rozwiązanie. W tamtych czasach właśnie tak budowano: funkcjonalnie, bez sentymentów. Drzwi do piwnicy, obite pordzewiałą blachą, wyglądały jak stare blizny – obskurne, pogięte, jakby nosiły na sobie ciężar wszystkich zim, które tu przetrwały. „Ile ton węgla przeszło przez te drzwi?”, zastanawiałem się, mieszając łyżką w zupie. „Ile razy ktoś schodził tam w mrok, żeby ogrzać ten cały kompleks, zanim sam zamarzł?”.

        Po lewej stronie biegła ulica dojazdowa, prowadząca prosto do wielkiej bramy PGR-u i dyżurki strażniczej. Ta brama nie przypominała wjazdu do gospodarstwa rolnego – wyglądała jak wrota do tajnej bazy, strzeżonej, groźnej, jakby za nią kryło się coś więcej niż tylko pola i szklarnie. Cały obiekt był ogromny, rozległy, może rzeczywiście strategiczny w tamtych czasach, kiedy wszystko musiało mieć podwójne dno. Szklarnie kryły się daleko, pod samym lasem, niewidoczne z tego miejsca. Na skróty przez pole pszenicy to był dobry kilometr marszu przez złociste morze kłosów, gdzie wiatr szeptał coś, czego nigdy nie rozumiałem. „Jak ja mam się tu odnaleźć?”, krążyło mi po głowie. „Świeży absolwent, z dyplomem, który nagle waży tyle co nic. Ta przestrzeń mnie połyka. Ludzi tu tyle, że można się zgubić w tłumie, a jednocześnie czuć się kompletnie samotnym”.

        Dlatego właśnie to wszystko opisuję – bo tamtego dnia, siedząc przy oknie stołówki, zrozumiałem, jak bardzo młody człowiek może się poczuć przytłoczony. Ogromna przestrzeń, setki zatrudnionych, maszyny, które nigdy nie milkły, i ja pośrodku tego wszystkiego, z sercem walącym jak młot.

        Na drodze dojazdowej stały wtedy dwa blaszane kioski – kwiaciarnia i sklep spożywczy, skromne, ale żywe. Później dołączyło tam coś jeszcze, jakaś budka z ciuchami czy narzędziami, nie pamiętam dokładnie. Był też inny sklepik, ukryty w piwnicy biurowca, tuż obok wejścia do schronu przeciwatomowego. O tak, schron istniał naprawdę. Krążyły o nim legendy – szeptano o stalowych drzwiach, które nigdy się nie otwierały, o zapasach na koniec świata, o korytarzach, które prowadziły donikąd albo właśnie wszędzie. Nie wiem, ile w tym było prawdy, ale sam bunkier był autentyczny, betonowy kolos pod ziemią, który czasem czułem pod stopami jak drżenie. „A gdyby kiedyś naprawdę trzeba było tam zejść?”, pomyślałem kiedyś, czekając na obiad. „Czy ktoś by mnie wpuścił? Czy w ogóle bym chciał wiedzieć, co tam naprawdę jest?”